Страсці (Рагнеда)

З паданняў пра князёўну полацкую Рагнеду

У год 980 у землях Полацкіх панаваў князь Рагвалод. Ён меў прыгожую дачку Рагнеду, заручаную з Яраполкам, князем Кіеўскім, сынам Святаслава. Другі Святаславіч, Уладзімір, княжыў тады ў Ноўгарадзе. Ён вырашыў адняць у брата дзяржаву кіеўскую, жадаў пазбавіць яго і нявесты. Праз паслоў сваіх загадаў ён сказаць князю Полацкаму:

– Жадаю дачку тваю Рагнеду ўзяць сабе ў жонкі.

Той жа спытаў у дачкі сваёй:

– Ці жадаеш за Уладзіміра?

Яна ж, будучы верная Яраполку, адказала:

– Не хачу разуці сына рабыні, але жадаю за Яраполка (бо быў Уладзімір сынам рабыні).

І прыйшлі отракі Уладзіміра і паведамілі яму ўсю прамову Рагнеды – дачкі Рагвалода, князя Полацкага. Уладзімір жа сабраў шмат воінаў-варагаў, славен, чудзі і крывічаў – і пайшоў на Рагвалода. А тым часам збіраліся весці Рагнеду за Яраполка. І напаў Уладзімір на Полацк, і зганьбіў Рагнеду на вачах бацькоў, і забіў Рагвалода і двух яго сыноў, а дачку сілай узяў сабе ў жонкі.

У той жа год 980 расправіўся Уладзімір з братам сваім адзінакроўным Яраполкам і зацвердзіў сваю ўладу Вялікага князя Кіева.

Рагнеда ж, названая па яе нягодах Гарыславаю, не даравала мужу забойства бацькі і братоў, роўна як і здраду ў каханні: бо Вялікі князь аддаваў перавагу ёй перад іншымі жонкамі і выслаў няшчасную з палаца свайго. У адзін дзень, наведаўшы яе адасобленае жыллё на беразе ракі Лыбедзі – каля Кіева, ён заснуў там моцным сном, і Рагнеда жадала нажом забіць яго. Князь прачнуўся і адвёў удар. Нагадаўшы бязлітаснаму пра смерць блізкіх сваіх і праліваючы слёзы, у адчаі Рагнеда скардзілася, што ён ужо даўно не кахае ні яе, ні беднага немаўля Ізяслава. Уладзімір хацеў злачынку ўласнай рукою пакараць смерцю. Тады юны Ізяслаў, навучаны Рагнедаю, падаў яму аголены меч і сказаў: «Ты не адзін, о бацька мой! сын будзе сведкам». Уладзімір, кінуўшы меч на зямлю, адказаў: «Хто ведаў, што ты тут!..» Выйшаў, сабраў баяр і патрабаваў іх рады. «Уладар! – сказалі яны, – прабач вінаватую дзеля гэтага немаўляці і дай ім на долю былую вобласць бацькі яе!» Уладзімір пагадзіўся: пабудаваў новы горад і, назваўшы яго Ізяслаўлем, адправіў туды маці і сына…

У год 988 Вялікі князь Уладзімір бярэ сабе ў жонкі царэўну Ганну Багранародную з Візантыі і звяртае Кіеўскую Русь у хрысціянства.

«Осуди их, боже,
да откажутся они от замыслов своих; по множеству нечестия их отвергни, ибо прогневали они тебя, господи»

З Аповесці мінулых гадоў


I акт – страсці па Рагнедзе
Рагнеда – князёўна Полацкая
Прароцтва старцаў
Каханне Рагнеды і Яраполка
Сватанне Уладзіміра
Адмова Рагнеды
Помста Уладзіміра
Попел Полацка

II акт – шлях да пакаяння
Урачыстасць Уладзіміра ў Кіеве
Адзінота Рагнеды
З'яўленне Яраполка Рагнедзе
Ганна Багранародная
Хрышчэнне Русі
Замах Рагнеды
Жальбы аб пакутніках і грэшніках
Пакаянне
Адраджэнне Полацка

Ад св. Апостала Пятра
«Более же всего имейте усердную любовь друг ко другу, потому что любовь покрывает множество грехов»