НабукаДжузепе Вердзі
опера ў 4-х дзеях
Лібрэта - Тэмістокле Салера
Музычны кіраўнік – заслужаны артыст Украіны Віктар Пласкіна
Дырыжор-пастаноўшчык – Вячаслаў Воліч
Рэжысёр-пастаноўшчык – Міхаіл Панджавідзе
Музычны кіраўнік – заслужаны артыст Украіны Віктар Пласкіна
Дырыжор-пастаноўшчык – Вячаслаў Воліч
Рэжысёр-пастаноўшчык – Міхаіл Панджавідзе
|
Афіша |
Кароткі змест
Набука
Набука
Дзея першая. Іерусалім
У храме Саламона
Хор-інтрадукцыя і каваціна Захарыі
Gli arredi festivi giъ cadano infranti...
Жыхары акружанага вавілонскімі войскамі горада сабраліся ў храме, каб узнесці маленні пра выратаванне.
Sperate, o figli!
Іудзейскі першасвятар Захарыя бачыць добры знак – у руках абложаных дачка вавілонскага ўладара Набука Фенена: яна зможа прынесці мір! Сонца зноў узыдзе для тых, хто ў цяжкія гадзіны не губляе веры ў Госпада.
Furibondo dell' Assiria il re s'avanza...
З'яўляецца пляменнік іудзейскага цара Ізмаіл і ўзвяшчае пра тое, што вораг увайшоў у горад.
Come notte a sol fulgende...
Першасвятар прадказвае, што лжывы вавілонскі бог Ваал будзе пасаромлены, а бог Аўраама пакарае заваёўніка смерцю.
Рэчытатыў і тэрцэт (Абігаіль, Фенена, Ізмаіл)
– Fenena! O mia diletta!
– Nel dм della vendetta chi mai d'amor parlт?
Ізмаіл і Фенена кахаюць адзін аднаго з той пары, як царскі пляменнік быў пасланцам Іудзеі ў Вавілоне. Тады Фенена рызыкнула вызваліць яго з вязніцы, не спалохаўшыся гневу сваёй сястры Абігаіль, якая таксама закахана ў Ізмаіла. Цяпер яго чарга стаць вызваліцелем.
Guerrieri, і preso il tempio!
У суправаджэнні вавілонскіх ваяроў, перапранутых ў яўрэйскія адзенні, з'яўляецца Абігаіль. Яна пагражае страшнай помстай сваёй сястры і Ізмаілу. Абігаіль усё яшчэ кахае яго і зможа выратаваць іудзейскі народ, калі Ізмаіл адкажа ёй узаемнасцю. Умова непрымальна для юнака. У гэту цяжкую гадзіну Фенена ўпершыню звяртаецца да бога Ізраіля з маленнем пра выратаванне каханага.
Хор
Lo vedeste? Fulminando egli errompe nella folta!
Храм зноў запаўняецца народам. Набліжэнне грознага Набука ўсяляе ў людзей паніку і прымушае зайздросціць тым, хто не дажыў да гэтага дня.
Фінал
Viva Nabucco!
Абігаіль і вавілонскія ваяры славяць свайго цара. Калі Набука з'яўляецца ў дзвярах храма, Захарыя заносіць кінжал над Фененай і пагражае расправіцца з ёю, калі Набука пераступіць парог. Гэта параджае ў Абігаіль надзею, што яе саперніца будзе знішчана. Але Ізмаіл адводзіць кінжал ад Фенены і вяртае яе бацьку. Набука загадвае сваім ваярам учыніць жудасную разню, разграбіць і спаліць храм Саламона. Яўрэі праклінаюць здрадніка Ізмаіла.
Дзея другая. Бязбожнік
Пакоі ў царскім палацы ў Вавілоне
Сцэна і арыя Абігаіль
Ben io t'invenni, o fatal scritto!
У рукі Абігаіль трапляе пергамент, з якога яна пазнае, што яе маці – рабыня і законнай пераемніцай пасаду з'яўляецца малодшая дачка Набука – Фенена! У гневе, абурэнні і рашучасці ўладалюбівая Абігаіль жадае дамагчыся падзення Фенены.
Anch' io dischiuso un giorno ebbi alla gioia il core...
Але таксама Абігаіль жыве марай пра шчасце ўзаемнага кахання з Ізмаілам.
– Chi s'avanza?
– Orrenda scena s'і mostrata agl' occhi miei!
З’яўляецца Вярхоўны жрэц Ваала з паведамленнем, што бязбожніца Фенена вызваляе палонных яўэяў. Жрэц заклікае
Абігаіль узяць уладу ў свае рукі. Ужо ўсё прыгатавана да каранавання. Народ, ашуканы слыхам пра пагібель Набука, бачыць у Абігаіль сваю выратавальніцу.
Salgo giа del trono aurato...
Абігаіль упіваецца думкай пра сваю магутнасць. Усе народы яе прызнаюць, царскія дочкі схіляць голавы перад рабыняй!
Малітва Захарыі
Vieni, o Levita!
У адным з залаў у глыбіні палаца Захарыя збірае палонных яўэяў на малітву.
Tu sul labro de' veggenti fulminasti...
Захарыя прадказвае блізкую перамогу бога Іеговы. Над абломкамі паганскіх ідалаў у асірыйскіх храмах загучаць гімны ў гонар Госпада!
Хор левітаў
– Che sivuol?
Левіты, незадаволеныя тым, што іх паднялі сярод ночы, бачаць Ізмаіла і гоняць яго прэч.
Il maledetto non ha fratelli...
У таго, хто пракляты Богам, кляймо ганьбы, ніводны смяротны не загаворыць з ім. Дарма Ізмаіл моліць пазбавіць яго ад анафемы.
Сцэна і фінал
Deh fratelli, perdonate!
За Ізмаіла ўступаецца сястра Захарыі Ганна. З'яўляецца Фенена, а ўслед за ёй Абдала, надзейны абаронца Набука. Ён паведамляе пра пагібель Набука і загавор Абігаіль. І тут жа ўрываецца яна сама з Вярхоўным жрацом Ваала, каб адняць у сястры карону. Усеагульны жах выклікае нечаканае з'яўленне Набука.
S'appressan gl' istanti d'un' ira fatale...
Усе, хто прысутнічае пры гэтым, якімі б рознымі ні былі іх намеры і імкненні, ахопліваюцца прадчуваннем трагічных падзей.
S'oda or me!
Надзеўшы карону, Набука абвяшчае сябе богам. Захарыя пагражае яму божай карай за гэта кашчунства. Разгневаны Набука гатовы знішчыць усіх яўэяў. Разам з імі жадала – б загінуць і Фенена. Але раздаецца ўдар грому і карона злятае з галавы цара.
Oh come il cielo vindice l'audace fulminт!
Відавочнікаў падзеі ахоплівае святое трапятанне.
Chi mi toglie il regio scettro?
Звар'яцеламу цару здаецца, што яго акружаюць прывіды і крывавы дождж ільецца на яго галаву... Абігаіль у радасці: карона дастанецца ёй!
Дзея трэцяя. вяшчунства
Вісячыя сады
Хор-інтрадукцыя
І l'Assiria una regina...
Народ Вавілона славіць магутнасць і справядлівасць Абігаіль, якая ўзышла на пасад, і жадае ёй радасці і кахання.
Рэчытатыў
Eccelsa donna, che d'Assiria il fato reggi...
Вярхоўны жрэц падрыхтаваў смяротны прысуд палонным і Фенене, якая здрадзіла сваіх багоў. Аднак, без подпісу яшчэ жывога цара, прысуд не мае сілы. Гутарка перарываецца з'яўленнем Набука. Абігаіль абурана тым, што наперакор забароне вар'ята дапусцілі ў яе пакоі. Набука, які не разуме сутнасць сваіх учынкаў, жадае заняць трон. Абігаіль выдаляе прысутных.
Дуэт Абігаіль і Набука
– Donna, chi sei?
– Custode del seggio tuo qui venni!
Пазнаўшы Абігаіль, Набука здзіўлены яе дзёрзкасцю.
Egro giacevi...
Абігаіль удаецца выклікаць у скаламучаным уразуменні цара думку пра тое, што вавілонскія богі патрабуюць ад яго падпісання смяротнага прысуду. Штосьці трывожыць Набука, ён вагаецца. Абігаіль, якая здзекваецца над слабасцю цара, малюе карціны перамогі яўэяў. Раз'юшаны Набука падпісвае прысуд. І тут жа ў яго памяці ўсплывае Фенена. Абігаіль называе яе здрадніцай, нагадвае цару, што ў яго ёсць і іншая дачка. Набука вырашае ўразіць Абігаіль, адкрыўшы таямніцу яе нізкага паходжання, але яе гэта ўжо не страшыць: хто паверыць вар'яту? Абігаіль знішчае дакумент.
Oh di qual' onta aggravasi questo mio crin canuto!
У той час, як Набука пакутліва перажывае сваё бяссілле, Абігаіль прадчувае момант, калі народы прыпадуць да ног пагарджанай рабыні.
Ah qual suon!
Гук трубы ўзвяшчае пра падрыхтоўку да пакарання смерцю. Набука заве варту, але Абігаіль кажа, што гэта – яго турэмшчыкі, а сам ён – палонны рабыні, якая не прызнае яго ўлады.
Deh perdona ad un padre che delira!
Зламаны Набука дарэмна моліць дачку пра прабачэнне і суцяшэнне. Ёй не патрэбен запознены мір!
Хор палонных яўрэяў
Va, pensiero, sull' ali dorate...
На беразе Евфрата іудзейскія палонныя ўспамінаюць сваю цудоўную загубленую радзіму.
Вяшчунства – фінал трэцяй дзеі
Oh chi piange?
Першасвятар Захарыя распавядае пра пасланы яму прывід спустошанага Вавілона. Ад горада не застанецца камення на каменні, і толькі стогны пугача будуць парушаць жудасную цішыню... У палонных ажывае надзея.
Дзея чацвёртая. Пабіты ідал
Пакоі ў царскім палацы ў Вавілоне
Прэлюдыя, сцэна і арыя Набука
Son pur queste me membra!
Цар апрытомліваецца пасля цяжкага кашмару. Гукі трубы і воклічы «Фенена пры смерці!», якія даносяцца знадворку, прымушаюць яго зірнуць у акно. Ён бачыць закаваную ў кайданы дачку і ўспамінае пра пакаранне смерцю. Убачыўшы замкнёныя дзверы, Набука з гаркатой усведамляе сябе палонным.
Dio di Giuda!
Набука дае зарок узвесці алтар богу Іегове, адмовіцца ад сваіх ідалаў і прысвяціць жыццё ўслаўленню адзінага Бога.
Porta fatal, oh t'aprirari!
Да Набука вяртаюцца сілы. Ён кажа сваім ахоўнікам і адданаму Абдала пра сваё вылячэнне і жаданне выратаваць Фенену.
Cadran cadranno perfidi...
Варта прадчувае новы росквіт Асірыі. Набука, які зноў адчувае сябе ўсемагутным уладаром, у радасці.
Вісячыя сады ў Вавілоне
Жалобны марш і малітва
Va: la palma del martirio, va, conquista, o giovinetta!
Першасвятар суцяшае Фенену: яе радзіма – неба!
Oh dischiuso і il firmamento!
Фенена ідзе на смерць з верай і надзеяй на вечнае жыццё.
Фінал 4-й дзеі
– Viva Nabucco!
– Qual grido і questo?
З'яўляецца Набука ў суправаджэнні варты і спыняе пакаранне смерцю. Ён патрабуе разбіць статую Ваала, але яна валіцца сама. Палонныя бачаць у гэтым божы знак.
Ah, torna, Israello, torna alle gioie...
Набука, а ўслед за ім усе прысутныя, славяць веліч Іеговы.
– Oh! chi vegg' io?
– Su me... morrente... essanime discenda...
Абігаіль, поўная раскаяння, перад добраахвотным адыходам з жыцця просіць прабачэння ў Фенены і Набука і моліць Бога пра адпушчэнне грахоў.
У храме Саламона
Хор-інтрадукцыя і каваціна Захарыі
Gli arredi festivi giъ cadano infranti...
Жыхары акружанага вавілонскімі войскамі горада сабраліся ў храме, каб узнесці маленні пра выратаванне.
Sperate, o figli!
Іудзейскі першасвятар Захарыя бачыць добры знак – у руках абложаных дачка вавілонскага ўладара Набука Фенена: яна зможа прынесці мір! Сонца зноў узыдзе для тых, хто ў цяжкія гадзіны не губляе веры ў Госпада.
Furibondo dell' Assiria il re s'avanza...
З'яўляецца пляменнік іудзейскага цара Ізмаіл і ўзвяшчае пра тое, што вораг увайшоў у горад.
Come notte a sol fulgende...
Першасвятар прадказвае, што лжывы вавілонскі бог Ваал будзе пасаромлены, а бог Аўраама пакарае заваёўніка смерцю.
Рэчытатыў і тэрцэт (Абігаіль, Фенена, Ізмаіл)
– Fenena! O mia diletta!
– Nel dм della vendetta chi mai d'amor parlт?
Ізмаіл і Фенена кахаюць адзін аднаго з той пары, як царскі пляменнік быў пасланцам Іудзеі ў Вавілоне. Тады Фенена рызыкнула вызваліць яго з вязніцы, не спалохаўшыся гневу сваёй сястры Абігаіль, якая таксама закахана ў Ізмаіла. Цяпер яго чарга стаць вызваліцелем.
Guerrieri, і preso il tempio!
У суправаджэнні вавілонскіх ваяроў, перапранутых ў яўрэйскія адзенні, з'яўляецца Абігаіль. Яна пагражае страшнай помстай сваёй сястры і Ізмаілу. Абігаіль усё яшчэ кахае яго і зможа выратаваць іудзейскі народ, калі Ізмаіл адкажа ёй узаемнасцю. Умова непрымальна для юнака. У гэту цяжкую гадзіну Фенена ўпершыню звяртаецца да бога Ізраіля з маленнем пра выратаванне каханага.
Хор
Lo vedeste? Fulminando egli errompe nella folta!
Храм зноў запаўняецца народам. Набліжэнне грознага Набука ўсяляе ў людзей паніку і прымушае зайздросціць тым, хто не дажыў да гэтага дня.
Фінал
Viva Nabucco!
Абігаіль і вавілонскія ваяры славяць свайго цара. Калі Набука з'яўляецца ў дзвярах храма, Захарыя заносіць кінжал над Фененай і пагражае расправіцца з ёю, калі Набука пераступіць парог. Гэта параджае ў Абігаіль надзею, што яе саперніца будзе знішчана. Але Ізмаіл адводзіць кінжал ад Фенены і вяртае яе бацьку. Набука загадвае сваім ваярам учыніць жудасную разню, разграбіць і спаліць храм Саламона. Яўрэі праклінаюць здрадніка Ізмаіла.
Дзея другая. Бязбожнік
Пакоі ў царскім палацы ў Вавілоне
Сцэна і арыя Абігаіль
Ben io t'invenni, o fatal scritto!
У рукі Абігаіль трапляе пергамент, з якога яна пазнае, што яе маці – рабыня і законнай пераемніцай пасаду з'яўляецца малодшая дачка Набука – Фенена! У гневе, абурэнні і рашучасці ўладалюбівая Абігаіль жадае дамагчыся падзення Фенены.
Anch' io dischiuso un giorno ebbi alla gioia il core...
Але таксама Абігаіль жыве марай пра шчасце ўзаемнага кахання з Ізмаілам.
– Chi s'avanza?
– Orrenda scena s'і mostrata agl' occhi miei!
З’яўляецца Вярхоўны жрэц Ваала з паведамленнем, што бязбожніца Фенена вызваляе палонных яўэяў. Жрэц заклікае
Абігаіль узяць уладу ў свае рукі. Ужо ўсё прыгатавана да каранавання. Народ, ашуканы слыхам пра пагібель Набука, бачыць у Абігаіль сваю выратавальніцу.
Salgo giа del trono aurato...
Абігаіль упіваецца думкай пра сваю магутнасць. Усе народы яе прызнаюць, царскія дочкі схіляць голавы перад рабыняй!
Малітва Захарыі
Vieni, o Levita!
У адным з залаў у глыбіні палаца Захарыя збірае палонных яўэяў на малітву.
Tu sul labro de' veggenti fulminasti...
Захарыя прадказвае блізкую перамогу бога Іеговы. Над абломкамі паганскіх ідалаў у асірыйскіх храмах загучаць гімны ў гонар Госпада!
Хор левітаў
– Che sivuol?
Левіты, незадаволеныя тым, што іх паднялі сярод ночы, бачаць Ізмаіла і гоняць яго прэч.
Il maledetto non ha fratelli...
У таго, хто пракляты Богам, кляймо ганьбы, ніводны смяротны не загаворыць з ім. Дарма Ізмаіл моліць пазбавіць яго ад анафемы.
Сцэна і фінал
Deh fratelli, perdonate!
За Ізмаіла ўступаецца сястра Захарыі Ганна. З'яўляецца Фенена, а ўслед за ёй Абдала, надзейны абаронца Набука. Ён паведамляе пра пагібель Набука і загавор Абігаіль. І тут жа ўрываецца яна сама з Вярхоўным жрацом Ваала, каб адняць у сястры карону. Усеагульны жах выклікае нечаканае з'яўленне Набука.
S'appressan gl' istanti d'un' ira fatale...
Усе, хто прысутнічае пры гэтым, якімі б рознымі ні былі іх намеры і імкненні, ахопліваюцца прадчуваннем трагічных падзей.
S'oda or me!
Надзеўшы карону, Набука абвяшчае сябе богам. Захарыя пагражае яму божай карай за гэта кашчунства. Разгневаны Набука гатовы знішчыць усіх яўэяў. Разам з імі жадала – б загінуць і Фенена. Але раздаецца ўдар грому і карона злятае з галавы цара.
Oh come il cielo vindice l'audace fulminт!
Відавочнікаў падзеі ахоплівае святое трапятанне.
Chi mi toglie il regio scettro?
Звар'яцеламу цару здаецца, што яго акружаюць прывіды і крывавы дождж ільецца на яго галаву... Абігаіль у радасці: карона дастанецца ёй!
Дзея трэцяя. вяшчунства
Вісячыя сады
Хор-інтрадукцыя
І l'Assiria una regina...
Народ Вавілона славіць магутнасць і справядлівасць Абігаіль, якая ўзышла на пасад, і жадае ёй радасці і кахання.
Рэчытатыў
Eccelsa donna, che d'Assiria il fato reggi...
Вярхоўны жрэц падрыхтаваў смяротны прысуд палонным і Фенене, якая здрадзіла сваіх багоў. Аднак, без подпісу яшчэ жывога цара, прысуд не мае сілы. Гутарка перарываецца з'яўленнем Набука. Абігаіль абурана тым, што наперакор забароне вар'ята дапусцілі ў яе пакоі. Набука, які не разуме сутнасць сваіх учынкаў, жадае заняць трон. Абігаіль выдаляе прысутных.
Дуэт Абігаіль і Набука
– Donna, chi sei?
– Custode del seggio tuo qui venni!
Пазнаўшы Абігаіль, Набука здзіўлены яе дзёрзкасцю.
Egro giacevi...
Абігаіль удаецца выклікаць у скаламучаным уразуменні цара думку пра тое, што вавілонскія богі патрабуюць ад яго падпісання смяротнага прысуду. Штосьці трывожыць Набука, ён вагаецца. Абігаіль, якая здзекваецца над слабасцю цара, малюе карціны перамогі яўэяў. Раз'юшаны Набука падпісвае прысуд. І тут жа ў яго памяці ўсплывае Фенена. Абігаіль называе яе здрадніцай, нагадвае цару, што ў яго ёсць і іншая дачка. Набука вырашае ўразіць Абігаіль, адкрыўшы таямніцу яе нізкага паходжання, але яе гэта ўжо не страшыць: хто паверыць вар'яту? Абігаіль знішчае дакумент.
Oh di qual' onta aggravasi questo mio crin canuto!
У той час, як Набука пакутліва перажывае сваё бяссілле, Абігаіль прадчувае момант, калі народы прыпадуць да ног пагарджанай рабыні.
Ah qual suon!
Гук трубы ўзвяшчае пра падрыхтоўку да пакарання смерцю. Набука заве варту, але Абігаіль кажа, што гэта – яго турэмшчыкі, а сам ён – палонны рабыні, якая не прызнае яго ўлады.
Deh perdona ad un padre che delira!
Зламаны Набука дарэмна моліць дачку пра прабачэнне і суцяшэнне. Ёй не патрэбен запознены мір!
Хор палонных яўрэяў
Va, pensiero, sull' ali dorate...
На беразе Евфрата іудзейскія палонныя ўспамінаюць сваю цудоўную загубленую радзіму.
Вяшчунства – фінал трэцяй дзеі
Oh chi piange?
Першасвятар Захарыя распавядае пра пасланы яму прывід спустошанага Вавілона. Ад горада не застанецца камення на каменні, і толькі стогны пугача будуць парушаць жудасную цішыню... У палонных ажывае надзея.
Дзея чацвёртая. Пабіты ідал
Пакоі ў царскім палацы ў Вавілоне
Прэлюдыя, сцэна і арыя Набука
Son pur queste me membra!
Цар апрытомліваецца пасля цяжкага кашмару. Гукі трубы і воклічы «Фенена пры смерці!», якія даносяцца знадворку, прымушаюць яго зірнуць у акно. Ён бачыць закаваную ў кайданы дачку і ўспамінае пра пакаранне смерцю. Убачыўшы замкнёныя дзверы, Набука з гаркатой усведамляе сябе палонным.
Dio di Giuda!
Набука дае зарок узвесці алтар богу Іегове, адмовіцца ад сваіх ідалаў і прысвяціць жыццё ўслаўленню адзінага Бога.
Porta fatal, oh t'aprirari!
Да Набука вяртаюцца сілы. Ён кажа сваім ахоўнікам і адданаму Абдала пра сваё вылячэнне і жаданне выратаваць Фенену.
Cadran cadranno perfidi...
Варта прадчувае новы росквіт Асірыі. Набука, які зноў адчувае сябе ўсемагутным уладаром, у радасці.
Вісячыя сады ў Вавілоне
Жалобны марш і малітва
Va: la palma del martirio, va, conquista, o giovinetta!
Першасвятар суцяшае Фенену: яе радзіма – неба!
Oh dischiuso і il firmamento!
Фенена ідзе на смерць з верай і надзеяй на вечнае жыццё.
Фінал 4-й дзеі
– Viva Nabucco!
– Qual grido і questo?
З'яўляецца Набука ў суправаджэнні варты і спыняе пакаранне смерцю. Ён патрабуе разбіць статую Ваала, але яна валіцца сама. Палонныя бачаць у гэтым божы знак.
Ah, torna, Israello, torna alle gioie...
Набука, а ўслед за ім усе прысутныя, славяць веліч Іеговы.
– Oh! chi vegg' io?
– Su me... morrente... essanime discenda...
Абігаіль, поўная раскаяння, перад добраахвотным адыходам з жыцця просіць прабачэння ў Фенены і Набука і моліць Бога пра адпушчэнне грахоў.
Хормайстар-пастаноўшчык – народная артыстка Беларусі Ніна Ламановіч
Мастак-пастаноўшчык – Аляксандр Касцючэнка
Мастак па касцюмах – Кацярына Булгакава
Мастак па святлу – Сяргей Шаўчэнка (Расія)
Камп’ютэрная графіка – Павел Сувораў (Расія)
Спектакль-лаўрэат I Нацыянальнай тэатральнай прэміі Рэспублікі Беларусь у намінацыі "Лепшы беларускі спектакль"
Выконваецца на італьянскай мове
Працягласць – 3 гадзіны 10 хвілін з трыма антрактамі
Прэм'ера – 20 сакавіка 2010 года
Мастак-пастаноўшчык – Аляксандр Касцючэнка
Мастак па касцюмах – Кацярына Булгакава
Мастак па святлу – Сяргей Шаўчэнка (Расія)
Камп’ютэрная графіка – Павел Сувораў (Расія)
Спектакль-лаўрэат I Нацыянальнай тэатральнай прэміі Рэспублікі Беларусь у намінацыі "Лепшы беларускі спектакль"
Выконваецца на італьянскай мове
Працягласць – 3 гадзіны 10 хвілін з трыма антрактамі
Прэм'ера – 20 сакавіка 2010 года



